google-site-verification: googlee28209a6aa7f5833.html

74spei

Home/admin

About admin

This author has not yet filled in any details.
So far admin has created 9 blog entries.

Vrijwilligers en gastdocenten gezocht!

Scholen krijgen voor het (verplichte) vak Burgerschap geen geld of uren. Daarom heeft de Stichting Huis van Erasmus een “leergang” ontwikkeld die uit losse modules bestaat. Losjes aan de hand van het gedachtengoed van Erasmus. Voorbeelden: Tolerantie, Vrijheid van meningsuiting, Goede manieren, etc.

De modules kunnen los van elkaar, in elke willekeurige hoeveelheid of volgorde gegeven worden – bijvoorbeeld als een collega ziek is, of in tussenuren, of in de rest-uurtjes vlak voor de vakantie. Ze zijn vooral bedoeld voor groep 7, 8 van het PO en klas 1, 2 van het VO.

De modules gaan uit van veel interactie en (open) discussie met elkaar. Het is geen “Zenden” van informatie, maar leren van elkaars standpunten. De leerlingen kunnen er dus ook geen cijfer voor krijgen. Naast deze werkwijze zijn er bij de modules ook z.g. actieve werkvormen beschikbaar, een spel of oefening, die aanvullend kunnen zijn bij de behandelde stof. De leerkracht kan deze inzetten op een moment dat zij/hij daarvoor geschikt acht.

We zijn nog bezig met de ontwikkeling, maar de modules die gereed zijn staan hier.

We staan al op de menukaart van de gemeente Rotterdam, en dat gaan we nog uitbreiden:

https://onderwijs010.nl/aanbod-burgerschapsonderwijs

Wat wij vragen:

De modules zijn zo ontwikkeld dat een leerkracht die meteen, zonder veel voorbereiding, kan geven. Maar de meeste scholen willen graag eerst eens kijken hoe dat gaat, en een paar lessen laten geven door een gastdocent die er ervaring mee heeft. Dat hoeft niet gratis te zijn.

De lessen worden in samenwerking met de groeps-leerkracht gegeven – die kent de pappenheimers, en kan helpen met de orde.

Daarom zoeken wij enkele (5 a 10) vrijwilligers-gastdocenten:

  • Die enthousiast zijn om een bijdrage te leveren aan Burgerschap
  • Die enige ervaring hebben met voor de klas staan (je hoeft geen afgestudeerde leerkracht te zijn)
  • Die het leuk vinden om een (open) discussie aan te gaan, en te filosoferen met een (meestal) zeer diverse groep, zonder voor-oordelen, maar ook zonder na-oordelen! Voorbeeld: als iemand na afloop van de les toch homo’s afwijst, dan mag dat! (Hier wel.) Maar hopelijk heeft hij/zij wel veel geleerd over het onderwerp.
  • Die de flexibiliteit hebben om mee te gaan in de achtbaan van last-minute wijzigingen die scholen (vaak zonder hun schuld of opzet) in het schema aanbrengen.

Vergoeding:

Deze vrijwilligers-functie hoeft niet gratis te zijn, en we willen daar graag open mee omgaan.

Wij gaan waarschijnlijk €50 per les hiervoor vragen (incl. voorbereiding, reistijd, reiskosten, etc.) en daarvan is €30 beschikbaar voor de vrijwilliger.

Maar de voorbereiding, de proeflessen, etc. zijn wel vrijwilligerswerk – uiteindelijk verdienen wij daar ook niets mee, en we zijn ook allemaal vrijwilligers.

Wij betalen dit zonder aftrek voor loonbelasting etc. (dat is waarschijnlijk ook helemaal niet nodig). Het is aan de vrijwilliger om eventuele belasting-consequenties (al dan niet, afhankelijk van de persoonlijke situatie) op te geven.

Lessen voor Burgerschap: Modules

Download thematische modules (PowerPoint)

  1. Erasmus leven, werk en tijd. Veranderende waarden in de tijd. Onderscheid meningen en feiten. Basisvaardigheden dialoog.
  2. Lof der zotheid. Vrijheid van meningsuiting, censuur, kritiek, etc.
  3. Adagia. Wijze spreuken. Eigen actuele wijsheden.
  4. Verdraagzaamheid. Anders en hetzelfde zijn, overeenkomsten en verschillen.
  5. Vrijheid en verantwoordelijkheid. Erbij horen. Meeloper of ‘loner’? Zelf nadenken. Verantwoordelijk zijn voor je eigen keuzes.
  6. Goede manieren. Regels, schoolregels. Regels wetten of afspraken. Plagen of pesten?
  7. Straf. Strafrecht. Doel van straffen. Vergeving, nieuwe kansen.
  8. Gelijke kansen. Kunnen kiezen of er het beste van maken. Rechten voor iedereen?
  9. Oorlog en vrede. Smoezen. Geweld. Onrechtvaardige vrede / rechtvaardige oorlog.
  10. LHBTIQ+ – Acceptatie van anders geaarde mensen
  11. Briefgeheim. Privacy toen en nu. Internet. Schandpaal.
  12. Utopia. Ideale samenleving volgens More en Erasmus. Jullie ideale samenleving?

Erasmus, nog altijd relevant en waardevol

Artikel door Lotfi El Hamidi voor NRC

Afgelopen week was het de Erasmusweek, elk jaar gevierd rond de verjaardag van de beroemde humanist, die (vermoedelijk) in 1466 is geboren. Maar buiten de erasmiaanse steden Rotterdam en Gouda, respectievelijk zijn geboortestad en de stad waar hij opgroeide, lijkt de aandacht voor Erasmus’ gedachtengoed gering. Terwijl zijn ideeën en houding waardevol zijn, juist in tijden van toenemende polarisatie, onverdraagzaamheid en intolerantie. Als Erasmus-adept laat ik me nog altijd inspireren, ook voor deze column.

Lees meer op de website van NRC

Lof der Tolerantie

Lof der Tolerantie: een debat over tolerantie in de stad van Erasmus

Stichting Huis van Erasmus (HvE) organiseert op 28 oktober in de Erasmusweek in samenwerking met Bibliotheek Rotterdam, een stadsdebat over tolerantie. Het Rotterdamse collegeprogramma ‘Relax: Actieprogramma Integratie & Samenleven 2019 – 2022’ vormt de directe aanleiding. Een citaat: “Samenleven is een zaak van alle Rotterdammers, ongeacht hun afkomst, seksuele gerichtheid, geloof (of niet), huidskleur, leeftijd, inkomen, favoriete voetbalclub of muziekvoorkeur. Wij vinden het belangrijk dat iedere inwoner van onze stad gezien en gehoord wordt. We streven naar een ontspannen en veilige stad voor iedereen.” Het doel van het College is dat er in 2022 aantoonbaar meer tolerantie zal zijn, en dus meer wederzijdse acceptatie.

Erasmus (1466-1536) is de grondlegger van wat na hem ‘tolerantie’ is gaan heten. Het praktiseren van ‘tolerantie’ heeft op den duur in Nederland het samenleven van mensen van verschillende geloven en overtuigingen mogelijk gemaakt. Honderden jaren na Erasmus is het begrip ‘tolerantie’ gaan slijten, waardoor een scherpere plaatsbepaling nodig is. Dat geldt zeker voor een stad als Rotterdam, waar mensen met tientallen verschillende achtergronden en geloven vreedzaam samen wonen. De Leuvense filosoof Guido Vanheeswijck, auteur van Tolerantie en actief pluralisme (2009) houdt de inleiding bij dit Rotterdams Stadsdebat: hij zal ingaan op wat ‘tolerantie’ vandaag de dag volgens hem inhoudt en wat niet. Hij pleit ervoor dat mensen elkaar respecteren en samenwerken, maar dat zij in die samenwerking ook actief voor de eigen mening blijven uitkomen.

Sander van Reedt Dortland (HvE) zal een paneldiscussie leiden waarbij het aanwezige publiek intensief betrokken zal worden. Daaraan nemen deel de NRC-columnist Lotfi El Hamidi, Hogeschooldocente Jean-Marie Molina en advocate Inez Weski. Namens het College van B&W neemt locoburgemeester Bert Wijbenga deel. Het debat wordt zo mogelijk afgesloten met  aanbevelingen voor het gemeentebestuur.

  • Toegang: €5,00/ leden van de bibliotheek gratis
  • Locatie: Bibliotheektheater, Hoogstraat 110
  • Tickets: Aan de balie van bibliotheek of via deze link of aan de zaal op 28 okt.

De sleutel van Erasmus: democratisch burgerschap

De “Grote opdracht” van Huis van Erasmus

All life is problem solving
Karl Popper

In 2018 werd in het kader van “Curriculum.nu” aan ons bestuur gevraagd naar onze “Grote Opdracht” voor het ontwikkelen van een onderwijsvak voor de vorming van burgerschap. Huis van Erasmus houdt zich al decennia bezig met haar “Grote Opdracht”: het bevorderen van een vreedzame en duurzame wereld, gericht op geweldloze conflicthantering. Daarbij geïnspireerd door het gedachtegoed van Erasmus.

Uitgangspunt daarbij is het besef dat de kern van het menselijk bestaan het voortdurend hanteren en oplossen van problemen en conflicten is. Hiervoor zijn vaardigheden vereist om dat oplossen geweldloos te realiseren. Dergelijke vaardigheden dienen dan ook de kern van burgerschapsvorming te vormen en kunnen uitsluitend in een langdurig integraal vormingsproces ontwikkeld worden.

Burgerschapsvorming is dan ook niet te zien als een afgebakend vak, maar zal een integraal leerproces moeten vormen, als samenhangend onderdeel van het gehele curriculum.

In onze ogen begint burgerschapsvorming met opvoeding, opleiding en vorming in de geest van Erasmus. Erasmus pleitte hartstochtelijk voor de vorming van burgers die uitgaan van de vrije dialoog, het kritische denken, tolerantie, respect en verantwoordelijkheid voor omgeving en medemens. Het zijn precies die vaardigheden die nodig zijn in de hedendaagse, multiculturele samenleving om deze leefbaar te houden. Voor dat doel heeft Huis van Erasmus dan ook het tweedelige leerwerkschrift “Erasmus voor de Klas” ontwikkeld.

Leren omgaan met conflicten

Juist nu is er een dringende noodzaak om meer nadruk te leggen op educatie als middel om met verschillen, geschillen en conflicten geweldloos om te leren gaan. Zodoende  kunnen wij de jongeren van nu en daarmee toekomstige generaties perspectief bieden op een leefbare en duurzame wereld; een wereld ook waaraan zij zelf vorm en inhoud kunnen geven.
Onder invloed van globalisering, migratie, mobiliteit, liberalisering, privatisering en vrijhandel is de wereld complex geworden. Dat leidt tot confrontaties met meer en grotere verschillen: cultureel, etnisch, politiek, sociaal-economisch en maatschappelijk.

De kans neemt toe dat die verschillen ontaarden in gewelddadige geschillen en conflicten. Maar verscherping van een conflict leidt tot een situatie waarin steeds minder aandacht wordt besteed aan het geweldloos hanteren en oplossen van conflicten. Daarom is er in toenemende mate de noodzaak om met verschillen, geschillen en conflicten geweldloos te leren omgaan.

  • Volgens hoogleraar Maurits Barendrecht is het grote probleem van de samenleving dat mensen de vaardigheden en instrumenten missen om conflicten op een vreedzame manier op te lossen.
  • De Amerikaanse filosofe Martha Nussbaum schreef in het tijdschrift Eutopia in 2002: De Stoïcijnen vonden dat een goede opvoeding tot burger een opvoeding is in het wereldburgerschap. Scholieren moeten daarom bovenal leren om menselijkheid overal te herkennen waar ze die tegenkomen. Het ontwikkelen van een duidelijk inzicht in de verschillen is een essentiële taak van het onderwijs en die taak vereist kennis van heel veel van die verschillen.
  • Volgens Theo van Boven, jurist en em. hoogleraar Internationaal Recht, zal meer nadruk gelegd moeten worden op educatie als middel om in de geesten van mensen kennis en gevoel te kweken van respect voor medemensen. Investeren in en vormgeven aan vredesonderwijs, kennis en begrip bijbrengen voor andere samenlevingen en culturen, en voor de rechten van de mens en van het kind, moet met meer kracht en overtuiging worden bevorderd.

Creativiteit en perspectief

Mensen hebben meer in hun creatieve mars dan wat de werkelijkheid hen lijkt toe te staan.

De kunst van het leven is om op creatieve wijze problemen geweldloos op te lossen. Dat geeft waarde aan het gehele leven. Lenigheid van geest en enig voorstellingsvermogen zijn geboden om problemen op het gebied van techniek en de moraal, de politiek en het sociale leven, op te kunnen lossen.

Zowel creativiteit als lenigheid van geest is een belangrijke voorwaarde voor het geweldloos oplossen van problemen op  het persoonlijke en op het maatschappelijke vlak.

Rein Heijne
Bestuurslid Huis van Erasmus

Geraadpleegde teksten

HvE notitie ”Noodzaak en belang van vredeseducatie” (10.4.2007)
RH-notitie “Kunsteducatie, creativiteit en probleemoplossing” (20.10.2007)
HvE notitie “Belang van De Vreedzame School” (15.8.2013)

Oproep voor nieuwe versie Erasmus voor de klas

Wij zoeken mensen om samen met ons aan een vernieuwde versie van dit leer/werk boek te werken. Doel is de gebruiksmogelijkheden te verbeteren en nog meer aansluiting op de burgerschapsdoelen te realiseren.

‘Huis van Erasmus’ heeft in 2011 het leer/werkboek Erasmus voor de Klas uitgegeven. De uitgave bestaat uit twee delen: deel 1 voor het basisonderwijs / brugklas; deel 2 voor het voortgezet onderwijs. Aan de hand van het leven en denken van Erasmus wordt gewerkt aan verschillende burgerschapsdoelen.

Het kennismaken met Erasmus gaat over zaken die belangrijk zijn voor kinderen in het basisonderwijs en de eerste klassen van het voortgezet onderwijs. De opvattingen van Erasmus, vijfhonderd jaar geleden over onderwijs, over verdraagzaamheid, over het omgaan met verschillen tussen mensen, over het vreedzaam met elkaar leven en zelfs in aanzet over mensenrechten zijn nog steeds actueel.

Met deze werkboeken wordt een praktische en actuele invulling gegeven aan het ideaal van Erasmus: het best mogelijke onderwijs en een uitmuntende burgerschapsvorming. De werkboeken bestaan uit drie elementen; aan de eerste twee wordt door leerlingen individueel gewerkt, het derde is een groepsactiviteit.

Het 1e element is kennisoverdracht: het levensverhaal van Erasmus en zijn denkbeelden over onder meer het omgaan met andersdenkenden, vriendschap, oorlog en vrede. Deze denkbeelden worden geïllustreerd met citaten uit geschriften van Erasmus. De verwerking hiervan wordt aan het einde van elk hoofdstuk getoetst door middel van een aantal kennisvragen.

Het 2e element is reflectie op het eigen denken: meningsvorming door middel van actualisering van kwesties, waarmee een brug geslagen wordt tussen de behandelde stof en het eigen leven van de leerling. Dit gebeurt door het stellen van verdiepingsvragen. Tussen stukken tekst staan steeds vragen die de leerling stimuleren na te denken over de eigen mening, eigen ervaringen en gevoelens betreffende de behandelde thema’s. Deze persoonlijke antwoorden worden in het werkboek genoteerd waardoor dit na afloop ook een functie als egodocument heeft.

Het 3e element is de uitwisseling in de groep: Dialoog naar aanleiding van de meningen en ervaringen die bij de antwoorden op de verdiepingsvragen zijn geformuleerd. Deze dialogen bieden een platform voor verschillende meningen en overtuigingen. Meningen kunnen worden bijgesteld, doordat leerlingen geconfronteerd worden met de meningen, gevoelens en ervaringen van hun medeleerlingen. Zo ontstaat een klimaat van tolerantie door wederzijds begrip.

Het kader voor gebruik van ‘Erasmus voor de klas’

Hierbij moet onderscheid gemaakt worden tussen het gebruik van Erasmus voor de klas deel 1, op de basisschool, en het gebruik van ‘Erasmus voor de klas’ deel 1 en 2, in het voortgezet onderwijs. In het voortgezet onderwijs wordt het materiaal gebruikt in het

kader van vakken als geschiedenis, levensbeschouwing/ filosofie, en maatschappijleer.

Op de basisschool leent Erasmus voor de klas zich ook uitstekend voor gebruik als project, waarbij leerlingen aan het eind ook een presentatie en/of kleine tentoonstelling kunnen houden. Hiervoor is bv de periode na de CITO toets heel geschikt.

Duur van het project.

Het is bijna niet mogelijk een precieze tijdsduur aan te geven. Het is aan leerkrachten om te bepalen hoeveel lessen/ tijd ze eraan zullen besteden. De groepsdiscussies naar aanleiding van het materiaal zijn de kernactiviteit en zullen in de les moeten plaatsvinden. In het voortgezet onderwijs kan de leerling het lezen van een hoofdstuk en het beantwoorden van de vragen als huiswerk meekrijgen. De inhoudelijke verwerking vindt plaats zowel individueel als in de groep.

Het werken met het lesmateriaal kan 6 weken tot 3 maanden in beslag nemen, er vanuit gaande dat de leerkracht er eenmaal per week een lesuur aan besteedt. Maar het zou ook 6 maanden kunnen duren als er veel aandacht aan het bespreken van de vragen, bijbehorende dialogen en verschillende aanvullende werkvormen wordt besteed en alle bijbehorende opdrachten uitgevoerd worden in de les.

Nog meer hoop en optimisme nodig in het onderwijs

Verslag lezing 28 oktober 2018
Door Renate Mamber

Resultaten meten en kinderen labelen zijn zo belangrijk geworden in het onderwijs dat er soms weinig aandacht is voor het effect van hoop en optimisme. Het zijn ook lastige, onmeetbare begrippen. Tijdens de lezing van het Huis van Erasmus op zondag 28 oktober werden ze concreet: wat kan je ermee en hoe?

‘Het is niet makkelijk om in deze tijd optimistisch te zijn’, vindt Micha de Winter, hoogleraar pedagogiek en de gastspreker van de dag. ‘Er komt zo veel negatief nieuws op ons af. Ook bij kinderen komt deze informatie bijna ongefilterd binnen via internet en sociale media.’ Het leren omgaan met al dit nieuws en met de ingewikkelde wereld waarin wij leven, is een taak van het onderwijs, vindt De Winter. ‘Ik geloof dat de rol van de opvoeder alleen maar belangrijker wordt. Niet alleen die van de leerkracht, maar ook die van de ouder en de volwassenen op bijvoorbeeld de sportclub en in de wijk.’

Optimisme: motor van ontwikkeling

De Winter haalt de pedagoog Lea Dasberg aan. ‘Zij stelde in de jaren negentig: Jonge mensen hebben hoop, optimisme en levenslust nodig om zich te kunnen ontwikkelen. Het is de motor van hun ontwikkeling.’ De manier waarop de kinderen de wereld zien hangt volgens De Winter voor een belangrijk deel af van hoe wij de wereld aan hen presenteren. ‘Dat betekent dat we de werkelijkheid niet moeten verdoezelen, maar dat we het pedagogisch voor ze moeten vertalen. We moeten leed en onrecht presenteren samen met hoop en de mogelijkheden om de situatie te verbeteren.’

Vreedzame School

Hoe dat dan precies moet, daarvoor heeft De Winter een model van de hoopgevende sociale pedagogiek. In het kort komt dat erop neer dat volwassenen handelsperspectieven moeten cultiveren. Dit houdt in dat je kinderen kunt bijbrengen hoe ze dingen in hun eigen omgeving kunnen veranderen. Vervolgens moeten we zorgen dat kinderen niet impulsief oordelen. Dus niet binnen een seconde hun oordeel over iets of iemand klaar hebben, maar eerst vragen stellen en nadenken. Ook moeten volwassenen optimisme zelf voorleven en uitstralen. Tenslotte moeten ze participatie bevorderen. Dus zorgen dat kinderen zelf kunnen meehelpen om dingen te veranderen. Dit kan bijvoorbeeld met programma’s als De Vreedzame School en De Vreedzame Wijk. Daarin wordt kinderen al vroeg geleerd hoe ze een stem hebben in dingen die om hen heen gebeuren.

Eenzelfde visie

Deze theoretische uitleg ontlokt aan de zo’n honderd bezoekers, voor een groot deel afkomstig uit het onderwijs, praktische vragen. Een bezoeker die veel met migrantenkinderen werkt: ‘Ik merk dat deze kinderen in drie werelden leven: school, thuis en de straat. Voor elke wereld passen ze hun waarden en normen aan. Wat kun je daaraan doen?’

Dennis de Vries van De Vreedzame Wijk Utrecht geeft aan dat het daarom zo belangrijk is dat een hele wijk een positieve houding uitdraagt. ‘De school, de buurt, de sportclub; we werken in De Vreedzame Wijk allemaal vanuit dezelfde visie.’

Hélène Dongelmans van de CED-Groep vult aan dat een Vreedzame School ook verbindt. ‘Vanuit een Vreedzame School wordt altijd de dialoog met de ouders gelegd. We zijn samen verantwoordelijk. School en ouders werken vanuit een WIJ-WIJ gedachte.’

Samen op zoek

Een docent uit het publiek merkt op dat hij onder zijn leerlingen veel zwart-wit denken tegenkomt, bijvoorbeeld over homo’s en moslims. ‘Het lukt mij niet om een genuanceerder beeld in die hoofden te krijgen.’

Dennis geeft daarop aan dat hij als schoolleider dit soort situaties ook tegenkwam. ‘Bijvoorbeeld jongens die zeggen: ik ben 100% Turk of 100% Marokkaan. Als ik dan vraag “noem eens vijf grote steden in Turkije”, dan blijft het stil. Als ik dan vraag “noem vijf grote steden in Nederland”, dan weet hij ze wel. Vervolgens zegt zijn vriend: En noem jij jezelf 100% Turk? Wat ik hiermee wil zeggen is, dat je je niet normatief moet opstellen van: zo is het. Stel de juiste vragen en ga samen op zoek naar antwoorden.’

Bundel ‘In gesprek met Erasmus’

De bundel In gesprek met Erasmus -samengesteld door Rein Heijne- bevat een twintigtal brieven die door bekende en onbekende Nederlanders en Vlamingen zijn gericht aan Desiderius Erasmus. In de bundel zijn die brieven ingedeeld in de categorieën ‘Humanisme’, ‘Geweldloosheid’ en ‘Opvoeding’. Thema’s die, geïnspireerd door Erasmus, in deze tijd nog steeds navolging verdienen.

De bundel  is uitgegeven in de serie Humanistisch Erfgoed en mede mogelijk gemaakt door een ruime financiële bijdrage van het Humanistisch Thuisfront.

De bundel is te bestellen via een aantal gespecialiseerde boekhandels of rechtstreeks via info@huisvanerasmus.nl  en kost € 10 (excl. verzendkosten).

Achterliggend idee

Het initiatief om mensen uit te nodigen hun gedachtenspinsels over thema’s die Erasmus dierbaar waren op te schrijven in de vorm van een brief aan Erasmus ontstond op een Wereldhumanismedag (21 juni). Immers het noemen van thema’s als ‘geweldloos burgerschap’, de ‘vorming van wereldburgers die uitgaan van de vrije dialoog, het kritische denken, tolerantie, respect en verantwoordelijkheid’ en ‘kosmopolitisme’ is één kant van de medaille, het geven van handen en voeten aan deze thema’s is de andere zijde.

Geboortedag Erasmus

Op 28 oktober, de geboortedag van Erasmus (28 oktober 1466), organiseren wij elk jaar een lezing.

In 2019 zal de lezing plaatsvinden in Bibliotheek Rotterdam met als thema Relax: dit is Rotterdam. Lees hier meer over de lezing op 28 oktober 2019

De lezing van 28 oktober 2018

Lezing Micha de Winter – De Pedagogiek van de Hoop

Huis van Erasmus hoopt bij te dragen aan een vreedzame wereld door een concrete hedendaagse invulling te geven aan het gedachtegoed van Erasmus.

In de lezing “De Pedagogiek van de Hoop”  ging De Winter in op het pedagogische offensief dat nodig is tegen ‘de democratie van de straat’. De Winter is van mening dat jonge mensen optimisme en hoop van hun opleiders nodig hebben.

Een verslag van de lezing vindt u hier.

Go to Top